Wat is dat ook alweer, die modal shift?

Met de negende editie voor de boeg en duizenden nieuwe deelnemers aan ons onderzoek sinds de start in 2018 kan het geen kwaad om ons geheugen nog eens op te frissen. Want waarom tellen we elk jaar opnieuw het verkeer in onze straten?

Straatvinken ontstond vanuit de ambitie om de evolutie van ons verkeer zichtbaar te maken. Want de Vlaamse regering legt de lat hoog: in de beleidsnota voor mobiliteit en openbare werken voor 2024-2029 luidt het dat 'het aandeel duurzame modi (o.a. te voet, (elektrische) fiets, openbaar vervoer) tegen 2030 toeneemt tot minstens 50% van alle verplaatsingen in heel Vlaanderen'. 

Om die ambitieuze modal split waar te maken, moet er dus een modal shift plaats vinden. We kunnen ons voorstellen dat dat wat verwarrend is. Wat betekenen die termen ook alweer?

Modal split
Het woord 'modal' betekent vervoerswijze, dus het middel dat gebruikt wordt voor verplaatsingen. Denk daarbij aan auto, fiets, bus, tram of trein, en in het geval van goederentransport bijvoorbeeld binnenschip, vrachtwagen of vliegtuig. Het woord 'split' verwijst naar de verdeling van die verplaatsingen. Zo kan in een bepaald gebied bijvoorbeeld 50% van de verplaatsingen gebeuren met de fiets, 40% met de auto en 10% met de bus. Bij Straatvinken kijken we naar de modal split op straatniveau* om aan te tonen hoe een straat gebruikt wordt door de verschillende vervoerswijzen. 

De 'modal split', of de verdeling van de vervoerswijzen, zegt iets over de vervoerswijze die gekozen wordt. De modal split berekenen is niet enkel belangrijk om een idee te krijgen van de verkeersdrukte, het kan ons ook iets vertellen over de uitstoot van vervuilende stoffen, de leefbaarheid van straten, de verkeersveiligheid en de toeristische aantrekkingskracht van een stad of dorp.

Modal shift
De modal shift geeft aan hoe de modal split jaar na jaar evolueert. Zien we bijvoorbeeld minder, of juist meer auto's in onze straten? Om tegen 2030 de mobiliteitsdoelstellingen te halen moeten we gemiddeld elk jaar opnieuw een modal shift van minstens 2 à 3 procent naar meer duurzame vervoerswijzen realiseren.

Met Straatvinken volgen we die evolutie op. Door elk jaar te tellen krijgen we samen een beter beeld van hoe onze mobiliteit in onze straten evolueert en of we dichter bij die doelstelling komen. 

Zo zagen we tijdens de 8ste editie dat het verkeer in de woonstraten in Vlaanderen mondjesmaat duurzamer wordt. Maar die verschuiving is onvoldoende sterk om de doelstellingen van de overheid te halen én om bewoners een beter gevoel te geven wat hun leefkwaliteit betreft. Het aandeel gemotoriseerde voertuigen blijft in veel straten een grote impact hebben op hun ervaring van verkeersdrukte, -onveiligheid en lawaai.

Doe dit jaar dus ook mee aan Straatvinken en hou mee een vinger aan de pols van het verkeer in jouw straat! Op 21 mei 2026 van 17 tot 18 uur tellen we opnieuw.

* Straatvinken hanteert een aangepaste definitie voor modal split om de impact van het verkeer op straatniveau in kaart te kunnen brengen.